Hejt w szkołach, a kondycja psychiczna nastolatków
Hejt w środowisku szkolnym stał się jednym z poważniejszych problemów współczesnej edukacji. Choć zjawisko to nie jest nowe, dziś coraz częściej przenosi się do świata online, gdzie granica między szkołą, a życiem prywatnym praktycznie przestaje istnieć. Dla nastolatków, znajdujących się w szczególnie wrażliwym okresie rozwoju, hejt może mieć poważne konsekwencje emocjonalne i psychiczne
Ofiary hejtu często doświadczają obniżonego poczucia własnej wartości, wstydu, lęku oraz poczucia osamotnienia. Długotrwała przemoc słowna, wyśmiewanie czy wykluczenie mogą prowadzić do obniżenia nastroju, problemów ze snem, spadku motywacji do nauki, a w skrajnych przypadkach do stanów depresyjnych i myśli samobójczych. Szczególnie dotkliwe jest to, że hejt internetowy nie kończy się po wyjściu ze szkoły – trwa przez całą dobę i bywa obserwowany przez szerokie grono odbiorców.
Media społecznościowe sprzyjają hejterom, dając im złudne poczucie anonimowości i bezkarności. Jedno obraźliwe zdanie może zostać powielone setki razy. Również w grach komputerowych, zwłaszcza sieciowych, agresywny język i brak szacunku bywają traktowane jako norma. Dla części młodych ludzi takie zachowania stają się akceptowalnym sposobem rozładowywania emocji, co wpływa na relacje w realnym świecie.
Rola relacji z rodzicami
Silne i oparte na zaufaniu relacje z rodzicami są jednym z najważniejszych czynników chroniących nastolatków. Brak wspólnego czasu, rozmów i zainteresowania sprawami dziecka może sprawić, że młody człowiek zostaje sam z problemem hejtu. W takich sytuacjach łatwiej o wycofanie, ucieczkę w świat gier lub Internetu oraz narastanie trudnych emocji.
Odpowiedzialność hejterów i konsekwencje prawne
Hejt nie jest „żartem” ani „opinią” – w wielu przypadkach stanowi naruszenie prawa. Obrażanie, grożenie, nękanie czy rozpowszechnianie kompromitujących treści mogą prowadzić do odpowiedzialności prawnej, również w przypadku osób niepełnoletnich.
Sprawy związane z hejtem mogą skutkować:
- konsekwencjami szkolnymi (upomnienia, nagany, obniżona ocena z zachowania itd),
- odpowiedzialnością przed sądem rodzinnym,
- obowiązkiem zadośćuczynienia,
- a w poważniejszych przypadkach – odpowiedzialnością karną lub cywilną rodziców.
Warto podkreślić, że aktywność w internecie nie jest anonimowa, a zamieszczane treści pozostawiają ślad cyfrowy, który może być dowodem w postępowaniu.
Badania przeprowadzone przez Weill Cornell Medicine (2025r.) – wskazują, że większe ryzyko zachowań samobójczych i emocjonalnych problemów występuje u młodzieży, która wykazywała kompulsywne korzystanie z ekranów (telefony, media społecznościowe, gry).
Wspólny czas jako forma profilaktyki
Regularne spędzanie czasu z dzieckiem, rozmowy o emocjach, zainteresowanie światem online nastolatka i reagowanie na niepokojące sygnały wzmacniają poczucie bezpieczeństwa. Młody człowiek, który czuje wsparcie w domu, rzadziej staje się zarówno ofiarą, jak i sprawcą hejtu.
Żródła:
- Pyżalski, J., & Poleszak, W. (2019). Relacje rówieśnicze i cyberprzemoc – profilaktyka i interwencja. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
(rola szkoły, nauczycieli i rodziców) - Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę (2022). Cyberprzemoc wśród dzieci i młodzieży.
(wpływ hejtu na samopoczucie ofiar, dane statystyczne, profilaktyka)
WHO – World Health Organization (2021). Adolescent mental health.
(kondycja psychiczna nastolatków, czynniki ryzyka i ochronn